Posty

Klasyka science fiction - Czarna Chmura – Fred Hoyle (1957)

Obraz
 Fred Hoyle – genialny wywrotowiec światowej astrofizyki,. Człowiek, który ukazał światu tajemnice syntezy pierwiastków w gwiazdach. W swojej debiutanckiej powieści z 1957 roku stworzył niedościgniony wzorzec absolutnie czystej, naukowo rzetelnej twardej science fiction. Czarna Chmura to nie jest tania widowiskowość z udziałem galaktycznych flot czy zielonych ludzików z laserami. Intelektualnie prowokująca i przesiąknięta zimnowojenną atmosferą relacja pierwszego kontaktu, który rozgrywa się w uniwersyteckich salach wykładowych, przy tablicach pokrytych równaniami i w cieniu astronomicznych obserwatoriów. Hoyle bierze na warsztat kosmiczny kataklizm i ubiera go w porywający, technokratyczny thriller, w którym największą bronią człowieka okazuje się nie oręż, lecz bezkompromisowa precyzja naukowego myślenia. Intryga zawiązuje się w momencie, gdy zbiór astronomicznych pomiarów ujawnia przerażającą prawdę. Mianowicie w stronę Układu Słonecznego zmierza gigantyczna, nieprzenikniona c...

Portret Doriana Graya – Oscar Wilde

Obraz
Oscar Wilde stworzył arcydzieło, które jest niczym zatruty sztylet wbity w samo serce wiktoriańskiej hipokryzji. Portret Doriana Graya to absolutny szczyt prozy dekadenckiej, gotyckiego niepokoju i filozofii estetyzmu. Wilde bawi się konwencją powieści o faustowskim pakcie, przenosząc go jednak z mrocznych, czarnoksięskich pracowni wprost do pachnących opium, pełnych przepychu i intelektualnego wyrafinowania londyńskich salonów. Klimat utworu zachwyca gęstą atmosferą mieszanki papierosowego dymu oraz rozkładającego się potajemnie sumienia. Tworzy hipnotyzujący kontrast między zmysłowym pięknem a gniciem moralnym. Punktem wyjścia intrygi jest powstanie niezwykłego dzieła sztuki – portretu młodego, nieskazitelnie pięknego Doriana Graya, namalowanego przez zafascynowanego nim malarza Bazylego Hallwarda. Pod wpływem cynicznych, hedonistycznych aforyzmów lorda Henryka Wottona, Dorian wypowiada szaleńcze życzenie: oddałby wszystko, byleby tylko obraz starzał się zamiast niego. Mechanizm op...

Niesamowita klasyka science fiction Non Stop – Brian Aldiss (1958)

Obraz
  Brian Aldiss – pionier Brytyjskiej Nowej Fali science fiction i jeden z najważniejszych architektów powojennej fantastyki – w swoim debiucie powieściowym z 1958 roku stworzył genialny wzorzec motywu „staku pokoleniowego”. Non Stop to nie jest tradycyjna, optymistyczna saga o podboju kosmosu. To klaustrofobiczny i niezwykle plastyczny opis upadku cywilizacji zamienionej w pierwotny, plemienny chaos. Aldiss bierze na warsztat ideę wielopokoleniowej podróży międzygwiezdnej i odziera ją z romantyzmu, serwując czytelnikowi mroczną, wręcz antropologiczną wyprawę przez dżunglę hydroponiczną powstałą na stalowej arce, która przemierza kosmos. Zaczynamy w dławiącym, wilgotnym środowisku odgradzających wszystko hydroponicznych zarośli . Główny bohater, Roy Complain, należy do ludu żyjącego w mroku, trawionego przez przesądy i stałą walkę o przetrwanie z sąsiednimi frakcjami oraz mutantami. Intryga zawiązuje się w momencie, gdy grupa wyrzutków pod wodzą bezwzględnego kapłana wyrusza na wy...

Głos Pana – Stanisław Lem

Obraz
  Stanisław Lem – tytan światowej hard science fiction i bezlitosny filozof poznania – w swojej przełomowej powieści  Głos Pana z 1968 roku dokonuje całkowitego demontażu ludzkiej pychy intelektualnej. Głos Pana to nie jest tradycyjna opowieść o nawiązaniu kontaktu z obcą cywilizacją, lecz epistemologiczne studium naszej fundamentalnej bezsilności. Lem ubiera traktat o granicach ludzkiego rozumu w szaty powieściowych wspomnień genialnego, cynicznego matematyka Piotra Hogartha, rzuconego w sam środek tajnego, amerykańskiego projektu naukowo-wojskowego. Obserwujemy tu gęstą od napięcia próbę odkodowania kosmicznego sygnału. Transmisja, która zamiast przynieść ostateczne odpowiedzi, staje się dla ludzkości brutalnym lustrem, odbijającym wyłącznie naszą antropocentryczną ślepotę. Akcja osadzona jest w sterylnych, laboratoryjnych realiach tajnego kompleksu na pustyni w Nevadzie. Gdy naukowcy rejestrują stały strumień promieniowania neutrinowego próbują przełożyć „list z kosmosu” ...

Pierwszy kontakt w książce A jak Andromeda – Fred Hoyle, John Elliot (1961)

Obraz
Fred Hoyle – światowej sławy astrofizyk, człowiek, który ukazał światu mechanizmy nukleosyntezy w gwiazdach – wraz z Johnem Elliotem stworzył fundament pod nowoczesny technothriller science fiction . A jak Andromeda to nie jest tania opowieść o inwazji kosmitów z laserami. Prowokująca, zimna, wyrafinowana kardiografia ludzkiej pychy w zderzeniu z niepojętą sygnaturą z głębi kosmosu. Hoyle kreśli wizję pierwszego kontaktu, który nie odbywa się na lądowisku dla latających talerzy, lecz w zaciszu sterylnych laboratoriów i ciągu kodu binarnego. Zaczyna się od rytmicznego, radiowego szumu uchwyconego przez gigantyczny radioteleskop w Bouldershaw Fell. Zamiast słów, obca cywilizacja przesyła schemat montażu superkomputera o nieznanej dotąd mocy obliczeniowej. Mechanizm intrygi opiera się na fascynującym, metodycznym rozpakowywaniu technologicznego „trojańskiego konia” – krok po kroku obserwujemy, jak naukowcy ulegają pokusie poznania, ignorując rosnące ryzyko militarnego i politycznego pr...

Wampiryzm na zgliszczach reżimu. Recenzja książki "Dzieci Nocy" Dana Simmonsa

Obraz
 Rumunia na początku lat dziewięćdziesiątych przypomina powojenne zgliszcza. Kraj krwawi po upadku dyktatury Ceaușescu, odsłaniając przerażające tajemnice państwowych sierocińców. Właśnie tam trafia amerykańska lekarka Kate Neuman. Kobieta nie spodziewa się, że wśród opuszczonych niemowląt znajdzie coś, co zmieni historię medycyny i obudzi rozbudzi krwawe istoty kryjące się w mroku. Dan Simmons stworzył powalającą hybrydę horroru medycznego i powieści sensacyjnej. Ten znany pisarz po raz kolejny udowadnia fantastyczny kunszt. Otrzymujemy niesamowicie dojrzałą i całkowicie bezkompromisową lekturę. Dzieło wykracza daleko poza ramy klasycznej powiastki o krwiopijcach. Autor bez trudu serwuje czytelnikowi dojrzałą historię, która trzyma w napięciu do ostatniej strony. Powieść bierze na warsztat znany mit wampiryczny, ale odziera go z wszelkiej romantycznej otoczki. Główna bohaterka odkrywa w krwi chorowitego sierotki z Transylwanii nieznana tkankę. Odporny na wszelkie znane choroby org...

Perełka literatury klasycznej Wielkie Nadzieje Charles Dickens

Obraz
 Są takie książki, które nosi się w głowie jeszcze długo po zamknięciu ostatniej strony. Dla mnie Wielkie nadzieje  autorstwa Charlesa Dickensa właśnie do nich należą, choć uczciwie mówiąc — nie od razu dałem się tej historii porwać. Początek był dla mnie trochę jak spacer przez mgłę: ponure bagna, mały Pip, dziwny skazaniec na cmentarzu… niby czułem klimat, ale jeszcze nie wiedziałem, dokąd to wszystko zmierza. A potem nagle złapałem się na tym, że czytam coraz szybciej, bo Dickens zaczął rozstawiać emocjonalne pułapki z mistrzowską precyzją. Najmocniej działa tutaj chyba motyw awansu społecznego i tego nieustannego wstydu, który Pip nosi w sobie jak kamień w kieszeni. Dickens świetnie pokazuje, jak człowiek potrafi zacząć gardzić własnym pochodzeniem tylko dlatego, że ktoś bogatszy spojrzał na niego z góry. Sceny w domu panny Havisham mają wręcz teatralny klimat — zatrzymane zegary, ciężkie powietrze, Estella chłodna jak porcelana. Bardzo obrazowe. Czułem się momentami, jak...

Wielowarstwowa symfonia prozy - Wyznaję - Jaume Cabré

Obraz
„Wyznaję” autorstwa Jaume Cabré to jedna z najbardziej niezwykłych i ambitnych powieści współczesnej literatury. Książka, która pochłania czytelnika całkowicie – nie tylko historią, ale także emocjami, atmosferą i sposobem prowadzenia narracji. Cabré stworzył dzieło ogromne pod względem treści i znaczeń, a jednocześnie bardzo intymne i poruszające. Największą siłą tej powieści jest jej wielowarstwowość. Z jednej strony mamy historię Adrià Ardevola – człowieka niezwykle inteligentnego, samotnego i obsesyjnie poszukującego prawdy o sobie oraz swojej rodzinie. Z drugiej strony książka staje się opowieścią o złu obecnym w historii świata. Autor płynnie przechodzi między epokami – od średniowiecza, przez czasy inkwizycji i II wojny światowej, aż po współczesność – pokazując, że ludzkie okrucieństwo, chciwość i pragnienie władzy powracają nieustannie pod różnymi postaciami. Niezwykle imponujący jest także sposób narracji. Cabré prowadzi opowieść w sposób wymagający skupienia, ale jednocześ...

Świetna powieść drogi - Przeprawa - autor Cormac Mcarthy

Obraz
„Przeprawa” (ang. „The Crossing”) to druga część słynnej „Trylogii Granicznej” Cormaca McCarthy’ego , ale nie musisz znać pierwszej części, by dać się porwać tej opowieści. To książka, która wciąga jak wir, a potem nie wypuszcza przez długi czas. Dla mnie to jedna z tych lektur, które zmieniają sposób patrzenia na literaturę – i na świat.  McCarthy pisze językiem, który jest jak kamień – twardy, chropowaty, ale pełen ukrytej głębi. Jego zdania są długie, czasem zawiłe, ale każde słowo wydaje się nieprzypadkowe. Opisuje meksykańsko-amerykańską granicę lat 40. XX wieku z taką plastycznością, że czujesz na skórze pył, słyszysz szelest trawy i odczuwasz palący upał. To nie jest książka, którą się „przegląda” – to książka, którą się doświadcza.  Bohaterem powieści jest młody Billy Parham, nastolatek żyjący na ranczu przy granicy Stanów Zjednoczonych i Meksyku. Pewnego dnia łapie w pułapkę wilczycę, która poluje na bydło jego rodziny. Zamiast ją zabić, postanawia zrobić coś zupełn...